Box 3: Sparen en beleggen
Hoe spaargeld en beleggingen worden belast: over een vast rendement, of over je werkelijke rendement als dat lager is.
Over spaargeld, beleggingen en andere bezittingen (zoals een tweede huis) betaal je belasting in box 3. De aangifte rekent daar met een vast (forfaitair) rendement: een percentage van wat je op 1 januari bezat. Was je werkelijke rendement lager, dan kun je dat aantonen en betaal je over het werkelijke rendement (zie Werkelijk rendement, onderaan). Over een deel van je vermogen betaal je niets: het heffingsvrij vermogen, in 2025 € 57.684 per persoon.
In het voorbeeld heeft iemand € 100.000 op de bank, € 50.000 aan beleggingen en € 10.000 schuld.
1. Het vermogen
Eerst gaan de schulden van de bezittingen af, maar alleen het deel boven de schuldendrempel van € 3.800: max(€ 0, € 10.000 − € 3.800) = € 6.200. Een hypotheek voor je eigen huis telt niet mee; die hoort bij box 1. Wat overblijft is de rendementsgrondslag: € 100.000 + € 50.000 − € 6.200 = € 143.800.
2. Het heffingsvrij vermogen
Daarvan gaat het heffingsvrij vermogen af. Wat overblijft is de grondslag sparen en beleggen: max(€ 0, € 143.800 − € 57.684) = € 86.116. Is je vermogen kleiner dan het heffingsvrij vermogen, dan betaal je geen belasting in box 3.
3. Het rendement
Voor elke soort vermogen geldt een eigen rendement: voor banktegoeden 1,37%, voor overige bezittingen zoals beleggingen 5,88%. Schulden tellen tegen een rendement van 2,7%. Het percentage voor banktegoeden en schulden wordt na afloop van het jaar vastgesteld.
- banktegoeden: ⌊1,37% × € 100.000⌋ = € 1.370
- overige bezittingen: ⌊5,88% × € 50.000⌋ = € 2.940
- schulden: ⌈2,7% × € 6.200⌉ = € 168
Samen max(€ 0, € 1.370 + € 2.940 − € 168) = € 4.142. Dat rendement hoort bij het hele vermogen, maar je betaalt alleen over het deel boven het heffingsvrij vermogen. Daarom telt het rendement naar verhouding: de grondslag gedeeld door de rendementsgrondslag, ⌊€ 86.116 ÷ € 143.800⌋ = 59,88%. Het voordeel uit sparen en beleggen is ⌊59,88% × € 4.142⌋ = € 2.480.
4. De belasting
Over het voordeel gaat een vast tarief van 36%: ⌊36% × € 2.480⌋ = € 892. Dat komt bij de belasting over box 1, en de heffingskortingen gaan van het totaal af.
Het voordeel telt ook mee in het verzamelinkomen. Daardoor wordt de algemene heffingskorting kleiner als je vermogen groter is.
Werkelijk rendement
Was je werkelijke rendement lager dan het forfaitaire, dan kun je dat aantonen en betaal je over het werkelijke rendement (de tegenbewijsregeling). Het werkelijke rendement is wat je vermogen echt opbracht: rente, dividend en huur, en ook de stijging of daling van de waarde, min de rente op schulden. De berekeningen op deze site gaan uit van het forfaitaire rendement.
Reken mee
| Aftrekbare schulden (boven de schuldendrempel)art. 5.3 | max(€ 0, € 10.000 − € 3.800) | € 6.200 |
|---|---|---|
| Rendementsgrondslagart. 5.3 | € 100.000 + € 50.000 − € 6.200 | € 143.800 |
| Grondslag sparen en beleggenart. 5.2 | max(€ 0, € 143.800 − € 57.684) | € 86.116 |
| Rendement banktegoedenart. 5.2 lid 2 | ⌊1,37% × € 100.000⌋ | € 1.370 |
| Rendement overige bezittingenart. 5.2 lid 2 | ⌊5,88% × € 50.000⌋ | € 2.940 |
| Rendement schuldenart. 5.2 lid 2 | ⌈2,7% × € 6.200⌉ | € 168 |
| Rendement (forfaitair)art. 5.2 lid 2 | max(€ 0, € 1.370 + € 2.940 − € 168) | € 4.142 |
| Aandeel in de rendementsgrondslagart. 5.2 lid 2 | ⌊€ 86.116 ÷ € 143.800⌋ | 59,88% |
| Voordeel uit sparen en beleggenart. 5.2 lid 2 | ⌊59,88% × € 4.142⌋ | € 2.480 |
| Inkomstenbelasting box 3art. 2.13 | ⌊36% × € 2.480⌋ | € 892 |
Meer details: Grondslag sparen en beleggen
Zo is het berekend
max(€ 0, € 143.800 − € 57.684) = € 86.116
Wijs een getal aan voor zijn herkomst: oranje is een bedrag van het jaar (met een pijl naar de tabel hieronder), blauw je invoer, grijs een uitkomst van een eerdere stap.
Bedragen en percentages in 2025
| heffingvrij vermogen | € 57.684 | art. 5.5 |
|---|
Zoals de wet het zegt
het bedrag waarmee "Rendementsgrondslag" heffingvrij vermogen (€ 57.684) te boven gaat
Wetsartikel
Voordeel uit sparen en beleggen: Box 3 belast een verondersteld rendement over het vermogen boven het heffingvrij vermogen. Tot en met 2022 met een vaste vermogensmix per schijf, vanaf 2023 met een rendement per soort vermogen.
Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001), artikel 5.2 (zoals geldend op 1 januari 2025)
Tekst van artikel 5.2
Artikel 5.2 Voordeel uit sparen en beleggen
1. Het voordeel uit sparen en beleggen wordt gesteld op het product van het effectieve rendementspercentage, bedoeld in het tweede lid, en de grondslag sparen en beleggen. De grondslag sparen en beleggen is de rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar (peildatum) voor zover die rendementsgrondslag meer bedraagt dan het heffingvrije vermogen.
2. Het effectieve rendementspercentage wordt gesteld op het rendement gedeeld door de rendementsgrondslag. Het rendement is de som van 0,92% van de waarde van de banktegoeden op de peildatum en 5,88% van de waarde van de overige bezittingen op de peildatum, verminderd met 2,46% van de waarde van de schulden op de peildatum. Indien het ingevolge de tweede zin berekende rendement negatief is, wordt het rendement op nihil gesteld.
3. Voor de toepassing van het tweede lid wordt onder banktegoeden verstaan: a. deposito’s als bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht en daarmee naar aard en strekking overeenkomende buitenlandse deposito’s; b. een recht van vruchtgebruik dat rust op een banktegoed als bedoeld in onderdeel a; c. contant geld; d. een lidmaatschapsrecht in een vereniging van eigenaars als bedoeld in artikel 125, tweede lid, van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek; e. een vorderingsrecht voortvloeiende uit de bijzondere rekening van de notaris, bedoeld in artikel 25 van de Wet op het notarisambt; f. een vorderingsrecht voortvloeiende uit de bijzondere rekening van de gerechtsdeurwaarder, bedoeld in artikel 19 van de Gerechtsdeurwaarderswet.
4. Voor de toepassing van het tweede lid wordt onder schulden mede verstaan een genotsrecht van een schuld waarvan de genotsgerechtigde de rente moet voldoen.
5. Indien de belastingplichtige het gehele kalenderjaar dezelfde partner heeft of voor de toepassing van artikel 2.17 geacht wordt te hebben gehad, wordt bij de toepassing van het eerste lid uitgegaan van het op grond van artikel 2.17 aan hem toegerekende gedeelte van de gezamenlijke grondslag sparen en beleggen. De gezamenlijke grondslag sparen en beleggen is de gezamenlijke rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar (peildatum) van de belastingplichtige en zijn partner voor zover die gezamenlijke rendementsgrondslag meer bedraagt dan het heffingvrije vermogen van de belastingplichtige en zijn partner. Bij de berekening van het effectieve rendementspercentage wordt hierbij uitgegaan van de gezamenlijke rendementsgrondslag en wordt bij de berekening van het rendement uitgegaan van de waarde van de banktegoeden, de waarde van de overige bezittingen en de waarde van de schulden van de belastingplichtige en zijn partner tezamen.
6. Indien de belastingplichtige bij het begin van het kalenderjaar nog niet binnenlands belastingplichtig is, of indien de binnenlandse belastingplicht gedurende het kalenderjaar anders dan door overlijden eindigt, wordt eveneens uitgegaan van de rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar maar wordt het voordeel uit sparen en beleggen naar tijdsgelang herleid, waarbij gedeelten van kalendermaanden worden verwaarloosd.
Meer details: Voordeel uit sparen en beleggen
Zo is het berekend
Wijs een getal aan voor zijn herkomst: oranje is een bedrag van het jaar (met een pijl naar de tabel hieronder), blauw je invoer, grijs een uitkomst van een eerdere stap.
Zoals de wet het zegt
"Aandeel in de rendementsgrondslag" van "Rendement (forfaitair)", naar beneden afgerond op hele euro's
Wetsartikel
Rendement per soort vermogen: Vanaf 2023: een percentage voor banktegoeden, een voor overige bezittingen en een voor schulden. Het voordeel is uw deel van de grondslag gedeeld door de rendementsgrondslag, maal dat rendement.
Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001), artikel 5.2 (zoals geldend op 1 januari 2025)
Tekst van artikel 5.2
Artikel 5.2 Voordeel uit sparen en beleggen
1. Het voordeel uit sparen en beleggen wordt gesteld op het product van het effectieve rendementspercentage, bedoeld in het tweede lid, en de grondslag sparen en beleggen. De grondslag sparen en beleggen is de rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar (peildatum) voor zover die rendementsgrondslag meer bedraagt dan het heffingvrije vermogen.
2. Het effectieve rendementspercentage wordt gesteld op het rendement gedeeld door de rendementsgrondslag. Het rendement is de som van 0,92% van de waarde van de banktegoeden op de peildatum en 5,88% van de waarde van de overige bezittingen op de peildatum, verminderd met 2,46% van de waarde van de schulden op de peildatum. Indien het ingevolge de tweede zin berekende rendement negatief is, wordt het rendement op nihil gesteld.
3. Voor de toepassing van het tweede lid wordt onder banktegoeden verstaan: a. deposito’s als bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht en daarmee naar aard en strekking overeenkomende buitenlandse deposito’s; b. een recht van vruchtgebruik dat rust op een banktegoed als bedoeld in onderdeel a; c. contant geld; d. een lidmaatschapsrecht in een vereniging van eigenaars als bedoeld in artikel 125, tweede lid, van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek; e. een vorderingsrecht voortvloeiende uit de bijzondere rekening van de notaris, bedoeld in artikel 25 van de Wet op het notarisambt; f. een vorderingsrecht voortvloeiende uit de bijzondere rekening van de gerechtsdeurwaarder, bedoeld in artikel 19 van de Gerechtsdeurwaarderswet.
4. Voor de toepassing van het tweede lid wordt onder schulden mede verstaan een genotsrecht van een schuld waarvan de genotsgerechtigde de rente moet voldoen.
5. Indien de belastingplichtige het gehele kalenderjaar dezelfde partner heeft of voor de toepassing van artikel 2.17 geacht wordt te hebben gehad, wordt bij de toepassing van het eerste lid uitgegaan van het op grond van artikel 2.17 aan hem toegerekende gedeelte van de gezamenlijke grondslag sparen en beleggen. De gezamenlijke grondslag sparen en beleggen is de gezamenlijke rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar (peildatum) van de belastingplichtige en zijn partner voor zover die gezamenlijke rendementsgrondslag meer bedraagt dan het heffingvrije vermogen van de belastingplichtige en zijn partner. Bij de berekening van het effectieve rendementspercentage wordt hierbij uitgegaan van de gezamenlijke rendementsgrondslag en wordt bij de berekening van het rendement uitgegaan van de waarde van de banktegoeden, de waarde van de overige bezittingen en de waarde van de schulden van de belastingplichtige en zijn partner tezamen.
6. Indien de belastingplichtige bij het begin van het kalenderjaar nog niet binnenlands belastingplichtig is, of indien de binnenlandse belastingplicht gedurende het kalenderjaar anders dan door overlijden eindigt, wordt eveneens uitgegaan van de rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar maar wordt het voordeel uit sparen en beleggen naar tijdsgelang herleid, waarbij gedeelten van kalendermaanden worden verwaarloosd.
Meer details: Inkomstenbelasting box 3
Zo is het berekend
⌊36% × € 2.480⌋ = € 892
Wijs een getal aan voor zijn herkomst: oranje is een bedrag van het jaar (met een pijl naar de tabel hieronder), blauw je invoer, grijs een uitkomst van een eerdere stap.
Bedragen en percentages in 2025
| tarief box 3 | 36% | art. 2.13 |
|---|
Zoals de wet het zegt
tarief box 3 (36%) van "Belastbaar inkomen uit sparen en beleggen", naar beneden afgerond op hele euro's
Wetsartikel
Tarief box 3: De belasting over het voordeel uit sparen en beleggen: 30% in 2020, 31% in 2021 en 2022, 32% in 2023 en 36% vanaf 2024.
Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001), artikel 2.13 (zoals geldend op 1 januari 2025)
Tekst van artikel 2.13
Artikel 2.13 Tarief belastbaar inkomen uit sparen en beleggen
De belasting op het belastbare inkomen uit sparen en beleggen (afdeling 5.1 respectievelijk afdeling 7.4) bedraagt 36%.