Box 3: Sparen en beleggen
Hoe spaargeld en beleggingen worden belast: over een vast rendement, of over je werkelijke rendement als dat lager is.
Over spaargeld, beleggingen en andere bezittingen (zoals een tweede huis) betaal je belasting in box 3. De aangifte rekent daar met een vast (forfaitair) rendement: een percentage van wat je op 1 januari bezat. Was je werkelijke rendement lager, dan kun je dat aantonen en betaal je over het werkelijke rendement (zie Werkelijk rendement, onderaan). Over een deel van je vermogen betaal je niets: het heffingsvrij vermogen, in 2020 € 30.846 per persoon.
In het voorbeeld heeft iemand € 100.000 op de bank, € 50.000 aan beleggingen en € 10.000 schuld.
1. Het vermogen
Eerst gaan de schulden van de bezittingen af, maar alleen het deel boven de schuldendrempel van € 3.100: max(€ 0, € 10.000 − € 3.100) = € 6.900. Een hypotheek voor je eigen huis telt niet mee; die hoort bij box 1. Wat overblijft is de rendementsgrondslag: € 100.000 + € 50.000 − € 6.900 = € 143.100.
2. Het heffingsvrij vermogen
Daarvan gaat het heffingsvrij vermogen af. Wat overblijft is de grondslag sparen en beleggen: max(€ 0, € 143.100 − € 30.846) = € 112.254. Is je vermogen kleiner dan het heffingsvrij vermogen, dan betaal je geen belasting in box 3.
3. Het rendement
In 2020 rekende box 3 met een vermogensmix: de Belastingdienst ging ervan uit dat een vast deel van je vermogen spaargeld was en de rest belegd, ongeacht wat je echt had. Hoe groter het vermogen, hoe groter het deel dat als belegging telde:
| Grondslag sparen en beleggen | Spaargeld | Beleggingen | Rendement |
|---|---|---|---|
| tot € 72.797 | 67% | 33% | 1,789% |
| € 72.797 tot € 1.005.572 | 21% | 79% | 4,186% |
| vanaf € 1.005.572 | 0% | 100% | 5,28% |
Het voordeel uit sparen en beleggen is dan € 2.952. Na het Kerstarrest van de Hoge Raad (december 2021) kon je ook over 2020 laten rekenen met het rendement per soort vermogen, als dat lager uitkwam (rechtsherstel); dat rekent deze site niet.
4. De belasting
Over het voordeel gaat een vast tarief van 30%: ⌊30% × € 2.952⌋ = € 885. Dat komt bij de belasting over box 1, en de heffingskortingen gaan van het totaal af.
Werkelijk rendement
Was je werkelijke rendement lager dan het forfaitaire, dan kun je dat aantonen en betaal je over het werkelijke rendement (de tegenbewijsregeling). Het werkelijke rendement is wat je vermogen echt opbracht: rente, dividend en huur, en ook de stijging of daling van de waarde, min de rente op schulden. De berekeningen op deze site gaan uit van het forfaitaire rendement.
Reken mee
| Aftrekbare schulden (boven de schuldendrempel)art. 5.3 | max(€ 0, € 10.000 − € 3.100) | € 6.900 |
|---|---|---|
| Rendementsgrondslagart. 5.3 | € 100.000 + € 50.000 − € 6.900 | € 143.100 |
| Grondslag sparen en beleggenart. 5.2 | max(€ 0, € 143.100 − € 30.846) | € 112.254 |
| Voordeel uit sparen en beleggenart. 5.2 | ⌊0,07% × ⌊67% × max(€ 0, min(€ 112.254, € 72.797) − € 0)⌋⌋ + ⌊5,28% × ⌊33% × max(€ 0, min(€ 112.254, € 72.797) − € 0)⌋⌋ + ⌊0,07% × ⌊21% × max(€ 0, min(€ 112.254, € 1.005.572) − € 72.797)⌋⌋ + ⌊5,28% × ⌊79% × max(€ 0, min(€ 112.254, € 1.005.572) − € 72.797)⌋⌋ + ⌊5,28% × ⌊100% × max(€ 0, € 112.254 − € 1.005.572)⌋⌋ | € 2.952 |
| Inkomstenbelasting box 3art. 2.13 | ⌊30% × € 2.952⌋ | € 885 |
Meer details: Grondslag sparen en beleggen
Zo is het berekend
max(€ 0, € 143.100 − € 30.846) = € 112.254
Wijs een getal aan voor zijn herkomst: oranje is een bedrag van het jaar (met een pijl naar de tabel hieronder), blauw je invoer, grijs een uitkomst van een eerdere stap.
Bedragen en percentages in 2020
| heffingvrij vermogen | € 30.846 | art. 5.5 |
|---|
Zoals de wet het zegt
het bedrag waarmee "Rendementsgrondslag" heffingvrij vermogen (€ 30.846) te boven gaat
Wetsartikel
Voordeel uit sparen en beleggen: Box 3 belast een verondersteld rendement over het vermogen boven het heffingvrij vermogen. Tot en met 2022 met een vaste vermogensmix per schijf, vanaf 2023 met een rendement per soort vermogen.
Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001), artikel 5.2 (zoals geldend op 1 januari 2020)
Tekst van artikel 5.2
Artikel 5.2 Voordeel uit sparen en beleggen
1. Het voordeel uit sparen en beleggen wordt gesteld op 0,06% van het gedeelte van de grondslag sparen en beleggen dat behoort tot rendementsklasse I, vermeerderd met 5,33% van het gedeelte van die grondslag dat behoort tot rendementsklasse II (forfaitair rendement). De grondslag sparen en beleggen is de rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar (peildatum) voor zover die rendementsgrondslag meer bedraagt dan het heffingvrije vermogen. De omvang van het gedeelte van de grondslag sparen en beleggen dat behoort tot rendementsklasse I, onderscheidenlijk rendementsklasse II, wordt bepaald aan de hand van de volgende tabel. | Van het gedeelte van de grondslag dat meer bedraagt dan | maar niet meer dan | wordt toegerekend aan rendementsklasse I | en wordt toegerekend aan rendementsklasse II | | € 0 | € 72.797 | 67% | 33% | | € 72.797 | € 1.005.572 | 21% | 79% | | € 1.005.572 | – | 0% | 100% |
2. Indien de belastingplichtige het gehele kalenderjaar dezelfde partner heeft of voor de toepassing van artikel 2.17 geacht wordt te hebben gehad, wordt bij de toepassing van het eerste lid uitgegaan van het op grond van artikel 2.17 aan hem toegerekende gedeelte van de gezamenlijke grondslag sparen en beleggen. De gezamenlijke grondslag sparen en beleggen is de gezamenlijke rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar (peildatum) van de belastingplichtige en zijn partner voor zover die gezamenlijke rendementsgrondslag meer bedraagt dan het heffingvrije vermogen van de belastingplichtige en zijn partner.
3. Indien de belastingplichtige bij het begin van het kalenderjaar nog niet binnenlands belastingplichtig is, of indien de binnenlandse belastingplicht gedurende het kalenderjaar anders dan door overlijden eindigt, wordt eveneens uitgegaan van de rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar maar wordt het voordeel uit sparen en beleggen naar tijdsgelang herleid, waarbij gedeelten van kalendermaanden worden verwaarloosd.
Meer details: Voordeel uit sparen en beleggen
Zo is het berekend
⌊0,07% × ⌊67% × max(€ 0, min(€ 112.254, € 72.797) − € 0)⌋⌋ + ⌊5,28% × ⌊33% × max(€ 0, min(€ 112.254, € 72.797) − € 0)⌋⌋ + ⌊0,07% × ⌊21% × max(€ 0, min(€ 112.254, € 1.005.572) − € 72.797)⌋⌋ + ⌊5,28% × ⌊79% × max(€ 0, min(€ 112.254, € 1.005.572) − € 72.797)⌋⌋ + ⌊5,28% × ⌊100% × max(€ 0, € 112.254 − € 1.005.572)⌋⌋ = € 2.952
Wijs een getal aan voor zijn herkomst: oranje is een bedrag van het jaar (met een pijl naar de tabel hieronder), blauw je invoer, grijs een uitkomst van een eerdere stap.
Bedragen en percentages in 2020
| rendement klasse I | 0,07% | art. 5.2 (t/m 2022) |
|---|---|---|
| deel in klasse I, schijf 1 | 67% | art. 5.2 (t/m 2022) |
| grens schijf 1 box 3 | € 72.797 | art. 5.2 (t/m 2022) |
| rendement klasse II | 5,28% | art. 5.2 (t/m 2022) |
| deel in klasse II, schijf 1 | 33% | art. 5.2 (t/m 2022) |
| deel in klasse I, schijf 2 | 21% | art. 5.2 (t/m 2022) |
| grens schijf 2 box 3 | € 1.005.572 | art. 5.2 (t/m 2022) |
| deel in klasse II, schijf 2 | 79% | art. 5.2 (t/m 2022) |
| deel in klasse II, schijf 3 | 100% | art. 5.2 (t/m 2022) |
Zoals de wet het zegt
de som van (rendement klasse I (0,07%) van (deel in klasse I, schijf 1 (67%) van (het bedrag waarmee ("Grondslag sparen en beleggen", met een maximum van grens schijf 1 box 3 (€ 72.797)) nihil te boven gaat), naar beneden afgerond op hele euro's), naar beneden afgerond op hele euro's, vermeerderd met (rendement klasse II (5,28%) van (deel in klasse II, schijf 1 (33%) van (het bedrag waarmee ("Grondslag sparen en beleggen", met een maximum van grens schijf 1 box 3 (€ 72.797)) nihil te boven gaat), naar beneden afgerond op hele euro's), naar beneden afgerond op hele euro's)), (rendement klasse I (0,07%) van (deel in klasse I, schijf 2 (21%) van (het bedrag waarmee ("Grondslag sparen en beleggen", met een maximum van grens schijf 2 box 3 (€ 1.005.572)) grens schijf 1 box 3 (€ 72.797) te boven gaat), naar beneden afgerond op hele euro's), naar beneden afgerond op hele euro's, vermeerderd met (rendement klasse II (5,28%) van (deel in klasse II, schijf 2 (79%) van (het bedrag waarmee ("Grondslag sparen en beleggen", met een maximum van grens schijf 2 box 3 (€ 1.005.572)) grens schijf 1 box 3 (€ 72.797) te boven gaat), naar beneden afgerond op hele euro's), naar beneden afgerond op hele euro's)) en (rendement klasse II (5,28%) van (deel in klasse II, schijf 3 (100%) van (het bedrag waarmee "Grondslag sparen en beleggen" grens schijf 2 box 3 (€ 1.005.572) te boven gaat), naar beneden afgerond op hele euro's), naar beneden afgerond op hele euro's)
Wetsartikel
Voordeel uit sparen en beleggen: Box 3 belast een verondersteld rendement over het vermogen boven het heffingvrij vermogen. Tot en met 2022 met een vaste vermogensmix per schijf, vanaf 2023 met een rendement per soort vermogen.
Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001), artikel 5.2 (zoals geldend op 1 januari 2020)
Tekst van artikel 5.2
Artikel 5.2 Voordeel uit sparen en beleggen
1. Het voordeel uit sparen en beleggen wordt gesteld op 0,06% van het gedeelte van de grondslag sparen en beleggen dat behoort tot rendementsklasse I, vermeerderd met 5,33% van het gedeelte van die grondslag dat behoort tot rendementsklasse II (forfaitair rendement). De grondslag sparen en beleggen is de rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar (peildatum) voor zover die rendementsgrondslag meer bedraagt dan het heffingvrije vermogen. De omvang van het gedeelte van de grondslag sparen en beleggen dat behoort tot rendementsklasse I, onderscheidenlijk rendementsklasse II, wordt bepaald aan de hand van de volgende tabel. | Van het gedeelte van de grondslag dat meer bedraagt dan | maar niet meer dan | wordt toegerekend aan rendementsklasse I | en wordt toegerekend aan rendementsklasse II | | € 0 | € 72.797 | 67% | 33% | | € 72.797 | € 1.005.572 | 21% | 79% | | € 1.005.572 | – | 0% | 100% |
2. Indien de belastingplichtige het gehele kalenderjaar dezelfde partner heeft of voor de toepassing van artikel 2.17 geacht wordt te hebben gehad, wordt bij de toepassing van het eerste lid uitgegaan van het op grond van artikel 2.17 aan hem toegerekende gedeelte van de gezamenlijke grondslag sparen en beleggen. De gezamenlijke grondslag sparen en beleggen is de gezamenlijke rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar (peildatum) van de belastingplichtige en zijn partner voor zover die gezamenlijke rendementsgrondslag meer bedraagt dan het heffingvrije vermogen van de belastingplichtige en zijn partner.
3. Indien de belastingplichtige bij het begin van het kalenderjaar nog niet binnenlands belastingplichtig is, of indien de binnenlandse belastingplicht gedurende het kalenderjaar anders dan door overlijden eindigt, wordt eveneens uitgegaan van de rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar maar wordt het voordeel uit sparen en beleggen naar tijdsgelang herleid, waarbij gedeelten van kalendermaanden worden verwaarloosd.
Meer details: Inkomstenbelasting box 3
Zo is het berekend
⌊30% × € 2.952⌋ = € 885
Wijs een getal aan voor zijn herkomst: oranje is een bedrag van het jaar (met een pijl naar de tabel hieronder), blauw je invoer, grijs een uitkomst van een eerdere stap.
Bedragen en percentages in 2020
| tarief box 3 | 30% | art. 2.13 |
|---|
Zoals de wet het zegt
tarief box 3 (30%) van "Belastbaar inkomen uit sparen en beleggen", naar beneden afgerond op hele euro's
Wetsartikel
Tarief box 3: De belasting over het voordeel uit sparen en beleggen: 30% in 2020, 31% in 2021 en 2022, 32% in 2023 en 36% vanaf 2024.
Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001), artikel 2.13 (zoals geldend op 1 januari 2020)
Tekst van artikel 2.13
Artikel 2.13 Tarief belastbaar inkomen uit sparen en beleggen
De belasting op het belastbare inkomen uit sparen en beleggen (afdeling 5.1 respectievelijk afdeling 7.4) bedraagt 30%.