Box 3: Sparen en beleggen
Hoe spaargeld en beleggingen worden belast: over een vast rendement, of over je werkelijke rendement als dat lager is.
Over spaargeld, beleggingen en andere bezittingen (zoals een tweede huis) betaal je belasting in box 3. De aangifte rekent daar met een vast (forfaitair) rendement: een percentage van wat je op 1 januari bezat. Was je werkelijke rendement lager, dan kun je dat aantonen en betaal je over het werkelijke rendement (zie Werkelijk rendement, onderaan). Over een deel van je vermogen betaal je niets: het heffingsvrij vermogen, in 2021 € 50.000 per persoon.
In het voorbeeld heeft iemand € 100.000 op de bank, € 50.000 aan beleggingen en € 10.000 schuld.
1. Het vermogen
Eerst gaan de schulden van de bezittingen af, maar alleen het deel boven de schuldendrempel van € 3.200: max(€ 0, € 10.000 − € 3.200) = € 6.800. Een hypotheek voor je eigen huis telt niet mee; die hoort bij box 1. Wat overblijft is de rendementsgrondslag: € 100.000 + € 50.000 − € 6.800 = € 143.200.
2. Het heffingsvrij vermogen
Daarvan gaat het heffingsvrij vermogen af. Wat overblijft is de grondslag sparen en beleggen: max(€ 0, € 143.200 − € 50.000) = € 93.200. Is je vermogen kleiner dan het heffingsvrij vermogen, dan betaal je geen belasting in box 3.
3. Het rendement
In 2021 rekende de aangifte box 3 op twee manieren, en telde de laagste uitkomst. Dat is het gevolg van het Kerstarrest van de Hoge Raad (december 2021): de vermogensmix rekende met een rendement dat veel spaarders niet haalden. Zo telt het rendement:
- met de vermogensmix (zie de tabel): € 2.891
- met het rendement per soort vermogen (banktegoeden 0,01%, overige bezittingen 5,69%, schulden 2,46%): € 1.742
| Grondslag sparen en beleggen | Spaargeld | Beleggingen | Rendement |
|---|---|---|---|
| tot € 50.000 | 67% | 33% | 1,898% |
| € 50.000 tot € 950.000 | 21% | 79% | 4,501% |
| vanaf € 950.000 | 0% | 100% | 5,69% |
Het voordeel uit sparen en beleggen is de laagste: min(€ 1.742, € 2.891) = € 1.742.
4. De belasting
Over het voordeel gaat een vast tarief van 31%: ⌊31% × € 1.742⌋ = € 540. Dat komt bij de belasting over box 1, en de heffingskortingen gaan van het totaal af.
Werkelijk rendement
Was je werkelijke rendement lager dan het forfaitaire, dan kun je dat aantonen en betaal je over het werkelijke rendement (de tegenbewijsregeling). Het werkelijke rendement is wat je vermogen echt opbracht: rente, dividend en huur, en ook de stijging of daling van de waarde, min de rente op schulden. De berekeningen op deze site gaan uit van het forfaitaire rendement.
Reken mee
| Aftrekbare schulden (boven de schuldendrempel)art. 5.3 | max(€ 0, € 10.000 − € 3.200) | € 6.800 |
|---|---|---|
| Rendementsgrondslagart. 5.3 | € 100.000 + € 50.000 − € 6.800 | € 143.200 |
| Grondslag sparen en beleggenart. 5.2 | max(€ 0, € 143.200 − € 50.000) | € 93.200 |
| Rendement banktegoedenWet rechtsherstel box 3 | ⌊0,01% × € 100.000⌋ | € 10 |
| Rendement overige bezittingenWet rechtsherstel box 3 | ⌊5,69% × € 50.000⌋ | € 2.845 |
| Rendement schuldenWet rechtsherstel box 3 | ⌈2,46% × € 6.800⌉ | € 168 |
| Rendement (forfaitair)Wet rechtsherstel box 3 | max(€ 0, € 10 + € 2.845 − € 168) | € 2.687 |
| RendementspercentageWet rechtsherstel box 3 | ⌊€ 2.687 ÷ € 143.200⌋ | 1,87% |
| Voordeel uit sparen en beleggen (rechtsherstel)Wet rechtsherstel box 3 | ⌊1,87% × € 93.200⌋ | € 1.742 |
| Voordeel uit sparen en beleggen (vermogensmix)art. 5.2 | ⌊0,03% × ⌊67% × max(€ 0, min(€ 93.200, € 50.000) − € 0)⌋⌋ + ⌊5,69% × ⌊33% × max(€ 0, min(€ 93.200, € 50.000) − € 0)⌋⌋ + ⌊0,03% × ⌊21% × max(€ 0, min(€ 93.200, € 950.000) − € 50.000)⌋⌋ + ⌊5,69% × ⌊79% × max(€ 0, min(€ 93.200, € 950.000) − € 50.000)⌋⌋ + ⌊5,69% × ⌊100% × max(€ 0, € 93.200 − € 950.000)⌋⌋ | € 2.891 |
| Voordeel uit sparen en beleggen (laagste van beide)Wet rechtsherstel box 3 | min(€ 1.742, € 2.891) | € 1.742 |
| Inkomstenbelasting box 3art. 2.13 | ⌊31% × € 1.742⌋ | € 540 |
Meer details: Grondslag sparen en beleggen
Zo is het berekend
max(€ 0, € 143.200 − € 50.000) = € 93.200
Wijs een getal aan voor zijn herkomst: oranje is een bedrag van het jaar (met een pijl naar de tabel hieronder), blauw je invoer, grijs een uitkomst van een eerdere stap.
Bedragen en percentages in 2021
| heffingvrij vermogen | € 50.000 | art. 5.5 |
|---|
Zoals de wet het zegt
het bedrag waarmee "Rendementsgrondslag" heffingvrij vermogen (€ 50.000) te boven gaat
Wetsartikel
Voordeel uit sparen en beleggen: Box 3 belast een verondersteld rendement over het vermogen boven het heffingvrij vermogen. Tot en met 2022 met een vaste vermogensmix per schijf, vanaf 2023 met een rendement per soort vermogen.
Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001), artikel 5.2 (zoals geldend op 1 januari 2021)
Tekst van artikel 5.2
Artikel 5.2 Voordeel uit sparen en beleggen
1. Het voordeel uit sparen en beleggen wordt gesteld op 0,03% van het gedeelte van de grondslag sparen en beleggen dat behoort tot rendementsklasse I, vermeerderd met 5,69% van het gedeelte van die grondslag dat behoort tot rendementsklasse II (forfaitair rendement). De grondslag sparen en beleggen is de rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar (peildatum) voor zover die rendementsgrondslag meer bedraagt dan het heffingvrije vermogen. De omvang van het gedeelte van de grondslag sparen en beleggen dat behoort tot rendementsklasse I, onderscheidenlijk rendementsklasse II, wordt bepaald aan de hand van de volgende tabel. | Van het gedeelte van de grondslag dat meer bedraagt dan | maar niet meer dan | wordt toegerekend aan rendementsklasse I | en wordt toegerekend aan rendementsklasse II | | € 0 | € 50.000 | 67% | 33% | | € 50.000 | € 950.000 | 21% | 79% | | € 950.000 | – | 0% | 100% |
2. Indien de belastingplichtige het gehele kalenderjaar dezelfde partner heeft of voor de toepassing van artikel 2.17 geacht wordt te hebben gehad, wordt bij de toepassing van het eerste lid uitgegaan van het op grond van artikel 2.17 aan hem toegerekende gedeelte van de gezamenlijke grondslag sparen en beleggen. De gezamenlijke grondslag sparen en beleggen is de gezamenlijke rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar (peildatum) van de belastingplichtige en zijn partner voor zover die gezamenlijke rendementsgrondslag meer bedraagt dan het heffingvrije vermogen van de belastingplichtige en zijn partner.
3. Indien de belastingplichtige bij het begin van het kalenderjaar nog niet binnenlands belastingplichtig is, of indien de binnenlandse belastingplicht gedurende het kalenderjaar anders dan door overlijden eindigt, wordt eveneens uitgegaan van de rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar maar wordt het voordeel uit sparen en beleggen naar tijdsgelang herleid, waarbij gedeelten van kalendermaanden worden verwaarloosd.
Meer details: Voordeel uit sparen en beleggen (laagste van beide)
Zo is het berekend
min(€ 1.742, € 2.891) = € 1.742
Wijs een getal aan voor zijn herkomst: oranje is een bedrag van het jaar (met een pijl naar de tabel hieronder), blauw je invoer, grijs een uitkomst van een eerdere stap.
Zoals de wet het zegt
"Voordeel uit sparen en beleggen (rechtsherstel)", met een maximum van "Voordeel uit sparen en beleggen (vermogensmix)"
Wetsartikel
Wet rechtsherstel box 3: Na het Kerstarrest (2021) wordt box 3 over 2017-2022 ook berekend met een rendement per soort vermogen; de laagste uitkomst geldt. Voor 2021 en 2022 voor iedereen, voor eerdere jaren voor wie bezwaar maakte of nog geen definitieve aanslag had.
Meer details: Inkomstenbelasting box 3
Zo is het berekend
⌊31% × € 1.742⌋ = € 540
Wijs een getal aan voor zijn herkomst: oranje is een bedrag van het jaar (met een pijl naar de tabel hieronder), blauw je invoer, grijs een uitkomst van een eerdere stap.
Bedragen en percentages in 2021
| tarief box 3 | 31% | art. 2.13 |
|---|
Zoals de wet het zegt
tarief box 3 (31%) van "Belastbaar inkomen uit sparen en beleggen", naar beneden afgerond op hele euro's
Wetsartikel
Tarief box 3: De belasting over het voordeel uit sparen en beleggen: 30% in 2020, 31% in 2021 en 2022, 32% in 2023 en 36% vanaf 2024.
Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001), artikel 2.13 (zoals geldend op 1 januari 2021)
Tekst van artikel 2.13
Artikel 2.13 Tarief belastbaar inkomen uit sparen en beleggen
De belasting op het belastbare inkomen uit sparen en beleggen (afdeling 5.1 respectievelijk afdeling 7.4) bedraagt 31%.