Hoe is de inkomstenbelasting opgebouwd

De hele berekening in vier stappen: inkomen, belasting en premie, heffingskortingen, te betalen.

De inkomstenbelasting wordt in vier stappen berekend. In elk artikel op deze site rekenen we met hetzelfde voorbeeld: iemand met een bruto jaarloon van € 40.000 in 2023, zonder eigen woning, spaargeld of onderneming. Alle bedragen komen uit dezelfde berekening als op aangifteoptimaal.nl, met de bedragen en percentages van 2023.

1. Het inkomen

Eerst wordt het inkomen bepaald. Voor wie alleen loon heeft is dat eenvoudig: het belastbaar inkomen uit werk en woning (box 1) is het loon, hier € 40.000. Een eigen woning, aftrekposten of winst uit een onderneming veranderen dit bedrag.

Naast box 1 zijn er nog twee boxen, elk met een eigen tarief: box 2 voor inkomen uit een aanmerkelijk belang (zoals dividend uit je eigen b.v.) en box 3 voor sparen en beleggen. In dit voorbeeld zijn die leeg.

2. Belasting en premie volksverzekeringen

Over het inkomen gaat belasting in schijven: over elk deel van het inkomen een ander percentage. In de eerste schijf zit ook de premie voor de volksverzekeringen: de Algemene Ouderdomswet (AOW), de Algemene nabestaandenwet (Anw) en de Wet langdurige zorg (Wlz). Samen is dat hier € 14.770: € 4.499 inkomstenbelasting en € 10.271 premie. Zie Box 1: Inkomen uit werk en woning.

3. Heffingskortingen

Daarna gaan de heffingskortingen eraf. Iedereen krijgt de algemene heffingskorting (hier € 2.014), wie werkt ook de arbeidskorting (hier € 4.902). Samen € 6.916. Een korting kan niet meer zijn dan de belasting en premie.

4. Te betalen

Wat overblijft is de inkomstenbelasting en premie over het jaar: € 7.854. Voor wie in loondienst werkt, houdt de werkgever dit meestal al in als loonheffing; de aangifte rekent het precies uit en verrekent het verschil.

Het hele bedrag als formule: € 14.770 − € 6.916.

Alle stappen

De tabel hieronder toont elke stap van de berekening. Klik op een stap voor de uitleg.

Bij een loon van € 40.000 in 2023
Belastbaar inkomen uit werk en woning
Loon€ 40.000
Belastbaar inkomen uit werk en woning€ 40.000
Inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen
Inkomstenbelasting schijf 1art. 2.10 lid 1€ 3.447
Inkomstenbelasting schijf 2art. 2.10 lid 1€ 1.052
Inkomstenbelasting schijf 3art. 2.10 lid 1€ 0
Inkomstenbelasting totaalart. 2.10 lid 1€ 4.499
Premie AOWWfsv art. 10€ 6.649,67
Premie AnwWfsv art. 10€ 37,15
Premie WlzWfsv art. 10€ 3.584,88
Premie volksverzekeringenWfsv art. 10€ 10.271
Totaal verschuldigd vóór heffingskortingen€ 14.770
Heffingskortingen
Algemene heffingskortingart. 8.10€ 2.014
Arbeidskorting a. opbouwart. 8.11€ 884
Arbeidskorting b. opbouwart. 8.11€ 4.605
Arbeidskorting c. opbouwart. 8.11€ 5.052
Arbeidskorting d. afbouwart. 8.11€ 150
Arbeidskortingart. 8.11€ 4.902
Toegepaste heffingskortingenart. 8.8€ 6.916
Resultaat
Verschuldigde inkomstenbelasting en premie€ 7.854

Reken mee

Bij bruto jaarloon € 40.000 in 2023
Belastbaar inkomen uit werk en woning⌊€ 40.000⌋€ 40.000
Inkomstenbelasting schijf 1art. 2.10 lid 1⌊9,28% × € 37.149 (deel tot € 37.149)⌋€ 3.447
Inkomstenbelasting schijf 2art. 2.10 lid 1⌊36,93% × € 2.851 (deel tussen € 37.149 en € 73.031)⌋€ 1.052
Inkomstenbelasting schijf 3art. 2.10 lid 1⌊49,5% × € 0 (deel boven € 73.031)⌋€ 0
Inkomstenbelasting totaalart. 2.10 lid 1€ 3.447 + € 1.052 + € 0€ 4.499
Premie AOWWfsv art. 1017,9% × max(€ 0, min(€ 40.000, € 37.149))€ 6.649,67
Premie AnwWfsv art. 100,1% × max(€ 0, min(€ 40.000, € 37.149))€ 37,15
Premie WlzWfsv art. 109,65% × max(€ 0, min(€ 40.000, € 37.149))€ 3.584,88
Premie volksverzekeringenWfsv art. 10⌊€ 6.649,67 + € 37,15 + € 3.584,88⌋€ 10.271
Totaal verschuldigd vóór heffingskortingen€ 4.499 + € 10.271€ 14.770
Algemene heffingskortingart. 8.10max(€ 0, € 3.070 − ⌊6,095% × (€ 40.000 − € 22.660)⌋)€ 2.014
Arbeidskortingart. 8.11max(€ 5.052 − € 150, € 0)€ 4.902
Toegepaste heffingskortingenart. 8.8min(€ 2.014 + € 4.902, € 14.770)€ 6.916
Verschuldigde inkomstenbelasting en premie€ 14.770 − € 6.916€ 7.854